Ondersteuningsaanbod en ondersteuningsniveaus
Ondersteuningsaanbod en ondersteuningsniveaus
Uitgaan van ondersteuningsbehoeften van de leerling.
Zodra een kind op onze school wordt aangemeld, hebben wij als school ‘zorg’ voor elk kind. Deze zorg is een grote verantwoordelijkheid, die op een zo goed mogelijke manier gedragen moet worden. Binnen de school worden leerlingen ingedeeld in klassen waarbij de samenstelling van leerlingen goed gekeken wordt naar o.a. leervorderingen en kindkenmerken. Naast de standaard aanpak in de groep, vinden we het als school belangrijk om te kijken naar de optimale kansen voor ieder kind individueel. Ieder kind is uniek; ieder kind is anders en er zijn grote verschillen tussen kinderen. Op al die verschillen moet de school alert zijn. Het nauwkeurig onderzoeken, bijhouden en beoordelen van de individuele vorderingen van leerlingen is erg belangrijk. Dit doen we aan de hand van de cyclus van het Handelingsgericht werken. Handelingsgerichtwerken is een cyclisch model van waarnemen van kinderen; observeren, begrijpen, plannen en realiseren van ondersteuning aan leerlingen. Bij handelingsgericht werken (HGW) maakt de leerkracht, voor een periode van vakantie tot vakantie, een plan. Daarbij wordt 4-5 keer per jaar de cyclus van HGW doorlopen met daarbij de volgende stappen:
Waarnemen
Verzamelen van gegevens, evalueren van vorig plan:
Signaleren van leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften middels observaties, kindgesprekken en (methode gebonden) resultaten.
Begrijpen
Onderwijsbehoeften komen op de groepskaart in ParnasSys. Dit werkt dan als een groepsoverzicht.
Plannen
Clusteren van leerlingen met een ongeveer gelijke onderwijsbehoeften.
Opstellen van een groepsplan.
Realiseren
6. Uitvoeren van het groepsplan
Het afstemmen van het onderwijs met de onderwijsbehoeften van de leerlingen staat centraal. De onderwijsbehoeften van de leerling zijn gericht op de ontwikkelingsmogelijkheden en kansen: Wat heeft deze leerling de komende periode (extra) nodig om bepaalde doelen te bereiken? De leerkracht zal in organisatie maar ook in aanpak en begeleiding zijn eigen handelen aanpassen aan de behoeften van de leerling.
In het groepsoverzicht benoemt leerkracht de cognitieve resultaten van de leerling (methode gebonden en CITO), maar ook de kindkenmerken, de instructiebehoefte en de begeleidingsstijl die de leerling nodig heeft. Door deze onderdelen te combineren, gaan we doelen stellen. Dit zijn didactische- en pedagogische doelen.
Het clusteren van leerlingen
Aan de hand van de onderwijsbehoeften van elke leerling, worden de leerlingen geclusterd in verschillende leerformaties (instructiegroepjes, groepsoverstijgend werken en passend arrangeren). Het clusteren van leerlingen is een belangrijk aandachtspunt in de cyclus van handelingsgericht werken. Tijdens de didactische bespreking, bespreekt de intern begeleider en de leerkracht(en) welke leerlingen het beste geclusterd kunnen worden en welke maatregelen voor het klassenmanagement daarvoor nodig zijn.
Na het doorlopen van de cyclus wordt tijdens de didactische evaluatie de clustering van leerlingen opnieuw kritisch bekeken en zo nodig heroverwogen.
Het groepsplan
Een groepsplan omvat een beschrijving van het onderwijsaanbod voor een bepaalde periode. Hierin staat beschreven op welke manier de leerkracht omgaat met de verschillende onderwijsbehoeften van leerlingen in de groep. Het groepsplan richt zich dus op het aanbod van alle leerlingen van de groep. Een groepsplan is doelgericht met hoge verwachtingen ten aanzien van alle leerlingen om te komen tot betere resultaten. Doelen worden gekoppeld aan verwachte uitstroom van leerlingen. Deze staan omschreven in leerroutes.
Ondersteuningsniveaus en schooldelen
We werken binnen Talentencampus Venlo met drie ondersteuningsniveaus, die aansluiten bij onze schooldelen:
Ondersteuningsniveau 1: BAO (regulier basisonderwijs)
Ondersteuningsniveau 2: SBAO (speciaal basisonderwijs)
Ondersteuningsniveau 3: SO (speciaal onderwijs, cluster 3 en 4)
In alle schooldelen geldt: we bieden onderwijs dat past bij de leerling, met passende ondersteuning waar nodig, en met een route die uitzicht biedt op een realistische en kansrijke vervolgplek.
Binnen TCV SO bieden wij ondersteuning op verschillende niveaus. We starten altijd met wat de leerling nodig heeft binnen de groep. Wanneer extra ondersteuning nodig is, organiseren we deze zoveel mogelijk binnen de school.
Basisondersteuning
Alle leerlingen ontvangen de ondersteuning die hoort bij het dagelijks onderwijs op TCV SO. Dit bestaat onder andere uit:
· een veilig en positief pedagogisch klimaat;
· onderwijs in kleine groepen;
· duidelijke structuur en voorspelbaarheid;
· afstemming van instructie op het niveau van de leerling;
· begeleiding bij sociaal-emotionele ontwikkeling;
· aandacht voor communicatie, zelfredzaamheid en executieve functies;
· systematische monitoring van de ontwikkeling van leerlingen.
De groepsleerkracht is verantwoordelijk voor het bieden van deze ondersteuning.
Extra ondersteuning binnen de groep
Soms heeft een leerling tijdelijk of gedurende langere tijd extra ondersteuning nodig. De leerkracht past dan het onderwijs verder aan op de ondersteuningsbehoeften van de leerling.
Dit kan bijvoorbeeld bestaan uit:
· aangepaste lesdoelen;
· extra instructie;
· specifieke gedragsmatige ondersteuning;
· ondersteuning bij communicatie;
· gebruik van hulpmiddelen;
· gerichte begeleiding op sociaal-emotioneel gebied.
De gemaakte afspraken worden vastgelegd in het OPP en regelmatig geëvalueerd.
Specialistische ondersteuning binnen school
Wanneer de ondersteuningsvraag groter wordt, kan de school aanvullende expertise inzetten.
Afhankelijk van de ondersteuningsbehoefte kunnen betrokken zijn:
· Commissie voor de Begeleiding (CvB);
· gedragswetenschappers;
· intern begeleiders;
· specialisten op het gebied van leren, gedrag of communicatie;
· andere deskundigen binnen de organisatie.
Samen met ouders bekijken we welke ondersteuning nodig is en welke doelen we willen bereiken.
Samenwerking met externe partners
Soms is aanvullende expertise van buiten de school nodig. In overleg met ouders werken we dan samen met externe partners, zoals:
· Jeugdgezondheidszorg (GGD);
· jeugdhulpverlening;
· gemeenten;
· wijkteams;
· leerplicht;
· logopedisten;
· fysiotherapeuten;
· ergotherapeuten;
· het samenwerkingsverband.
Door deze samenwerking kunnen onderwijs en zorg beter op elkaar aansluiten.
Grenzen aan onze ondersteuning
Hoewel wij veel expertise in huis hebben, zijn er situaties waarin wij niet kunnen voorzien in de ondersteuningsbehoefte van een leerling.
Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer:
· de veiligheid van de leerling of anderen niet voldoende gewaarborgd kan worden;
· de ondersteuningsbehoefte de mogelijkheden van de school overstijgt;
· zeer intensieve individuele begeleiding gedurende de gehele schooldag noodzakelijk is;
· onderwijs onvoldoende tot ontwikkeling kan komen doordat een andere vorm van ondersteuning of behandeling voorliggend is.
In dergelijke situaties gaan wij altijd in overleg met ouders, het samenwerkingsverband en eventuele externe partners om te onderzoeken welke onderwijsplek of ondersteuning het beste aansluit bij de behoeften van de leerling.
In de visual in de bijlage is te zien hoe wij het ondersteuningsaanbod weergeven binnen het SO.
Hoe beoordelen wij of de ondersteuning passend is?
De ontwikkeling van iedere leerling wordt regelmatig gevolgd en besproken. We kijken onder andere naar:
· leerontwikkeling;
· sociaal-emotionele ontwikkeling;
· werkhouding;
· zelfredzaamheid;
· welbevinden;
· deelname aan het onderwijs.
Op basis hiervan kan ondersteuning worden voortgezet, aangepast of worden uitgebreid.
Alle informatie over de ondersteuningsniveaus binnen BAO en SBO staat opgenomen in de bijgaande link, zodat ouders en leerlingen deze informatie niet meer in een apart document hoeven op te zoeken. Hiervoor worden alle leerlingen bevraagd wat zij vinden van de ondersteuning die de school levert.
Participatie leerlingen en ouders bij de ondersteuning
In plaats van over leerlingen te praten, praten we met leerlingen. We betrekken ze actief bij de stappen die in de ondersteuning gezet worden. De leerkracht gaat in gesprek waardoor de leerling zich serieus genomen voelt en gemotiveerd is om ‘mee te doen’. Dit is het zogenaamde hoorrecht. Leerlingen kunnen de leerkracht rijke informatie verschaffen over wat goed gaat, wat minder goed gaat, wat ze willen leren en waar zij hulp ben begeleiding van de leerkracht of medeleerling (maatje) bij nodig hebben.
Vanaf schooljaar 2025-2026 hebben leerlingen in het funderend onderwijs wettelijk recht op een stem in beslissingen die hen aangaan. Het hoorrecht geldt voor álle leerlingen, ongeacht hun leeftijd of communicatieve/cognitieve vaardigheden. Op TCV vinden we het belangrijk dat leerlingen zich gehoord en serieus genomen voelen. We geven hier invulling aan op een manier die past bij onze leerlingen en hun ondersteuningsbehoeften.
Ook in bredere thema’s zoals schoolregels, veiligheid of inrichting van het onderwijsaanbod vragen we regelmatig de mening van onze leerlingen via de leerlingenraad van TCV. We nemen jaarlijks het leerlingtevredenheidsonderzoek af bij leerlingen. Hiervoor gebruiken wij ZIEN en WMK (Werken Met Kwaliteit) voor.
Ontwikkelingsperspectief:
Leerlingen hebben vaak een goed beeld van wat ze nodig hebben om zich goed te kunnen ontwikkelen. De stem van de leerling wordt genoteerd in het ontwikkelingsperspectief en besproken met ouders/verzorgers. De school is verplicht alle leerlingen met een ontwikkelingsperspectief (OPP) te vragen of zij willen praten over het OPP, hun eigen ontwikkeling en de ondersteuning die zij nodig hebben. Leerlingen moeten worden gehoord in alle fasen van het ontwikkelingsperspectief: opstellen, bijstellen, vaststellen en evalueren. . De school moet de beslissing over het OPP motiveren aan de leerling en toelichten hoe hun mening in de besluitvorming is meegenome
We voeren regelmatig kindgesprekken waarin we vragen hoe het met hen gaat, wat ze moeilijk vinden, wat ze willen leren en hoe ze zich voelen op school. Deze gesprekken leggen wij vast in het OPP en in het kindrapport.
We gebruiken hierbij hulpmiddelen zoals praatkaarten, pictogrammen en/ of tekeningen.
Waarom vinden wij dit belangrijk?
Wij geloven dat onderwijs beter wordt wanneer leerlingen betrokken worden. Hun perspectief helpt ons om beter aan te sluiten bij hun behoeften, motivatie en welbevinden. Zo bouwen we samen aan een veilige, inclusieve en betrokken school. De ouders zijn belangrijke partners van de leerkracht en de school. Zij kennen hun kind als geen ander en kunnen de leerkracht en school waardevolle informatie verschaffen. Hiertoe is goede communicatie, afstemming en samenwerking met ouders belangrijk. Dit partnerschap is zichtbaar in de vele gesprekken die gevoerd worden.
Inclusief onderwijs
TCV SO bereidt leerlingen voor op een zo zelfstandig mogelijke deelname aan de maatschappij. Waar mogelijk zoeken wij actief naar kansen om samenwerking met reguliere onderwijsvoorzieningen te versterken. Daarbij kijken we steeds naar wat passend is voor de leerling en wat bijdraagt aan diens ontwikkeling en welzijn.