Leerrecht voor ieder kind

Elk kind heeft recht op onderwijs en ontwikkeling. Dat geldt óók voor kinderen met een ernstige meervoudige beperking (EMB). Toch is onderwijs voor deze kinderen in Nederland nog lang niet vanzelfsprekend.

Op de scholen Heikei en Ulingshof van Onderwijsgroep Buitengewoon werken onderwijs (OGB), zorg (PSW) en revalidatie (Adelante) intensief samen. Hierdoor krijgen EMB-leerlingen de kans zich te ontwikkelen, zich beter te uiten en actiever deel te nemen aan het leven thuis en in de samenleving.

In de praktijk lopen scholen, ouders en zorgpartners echter tegen hardnekkige knelpunten in wet- en regelgeving aan. Ons doel is om het leerrecht van EMB-leerlingen structureel te borgen.

Ga naar beneden

Waarom onderwijs, naast zorg, onmisbaar is.

Wat willen we bereiken?

Door onderwijs toe te voegen aan zorg:

leren EMB-leerlingen zich beter te uiten,
ontwikkelen zij meer zelfstandigheid,
krijgen zij meer regie over hun eigen leven,
neemt hun kwaliteit van leven aantoonbaar toe.

Ook de maatschappij profiteert. Goed onderwijs kan leiden tot minder intensieve zorg op latere leeftijd en tot passende uitstroom naar (arbeidsmatige) dagbesteding.

Wie zijn EMB-leerlingen?

EMB staat voor Ernstige Meervoudige Beperking. Het gaat om kinderen met:

een ernstige verstandelijke beperking,
vaak in combinatie met lichamelijke beperkingen,
en bijkomende medische of sensorische problematiek.

Veel EMB-leerlingen kunnen niet praten, zijn afhankelijk van hulpmiddelen of rolstoelen en hebben intensieve zorg nodig. Tegelijkertijd zijn het, net als alle andere kinderen, unieke individuen met mogelijkheden, interesses en ontwikkelingspotentieel.

Waar lopen we tegenaan?

Ongelijke toegang tot onderwijs
Of een EMB-leerling onderwijs krijgt, hangt nu sterk af van de regio waarin hij of zij woont. Samenwerkingsverbanden hanteren namelijk eigen gestelde normen voor het toelaten van EMB-leerlingen tot onderwijs. Dit leidt tot kansenongelijkheid en staat haaks op het leerrecht.

Bekostiging via samenwerkingsverbanden knelt
De financiering voor EMB-leerlingen loopt via middelen die niet zijn meegestegen met het aantal EMB-leerlingen. Hierdoor ontstaan binnen Samenwerkingsverbanden lastige keuzes, waarbij EMB-leerlingen soms geen toelaatbaarheidsverklaring krijgen.

Gescheiden financiering van onderwijs en zorg
Onderwijs en zorg worden gefinancierd vanuit verschillende wetten en loketten. Dit zorgt voor veel bureaucratie, administratieve lasten en onzekerheid voor ouders en scholen.

Onzekerheid door tijdelijke regelingen
De Experimenteerregeling Onderwijszorgarrangementen loopt af in 2028. Door gebrek aan duidelijkheid durven scholen en zorgorganisaties niet te investeren, wat leidt tot wachtlijsten en kinderen die thuiszitten.

Wat is er nodig?

Wij pleiten voor structurele oplossingen:

Onderwijs als recht, niet als gunst
Het recht op onderwijs voor EMB leerlingen mag niet afhangen van regionale besluiten.
Landelijke criteria en rechtstreekse bekostiging
EMB-leerlingen die voldoen aan landelijke criteria moeten rechtstreeks worden bekostigd, buiten het samenwerkingsverband om.
Ontschotting tussen onderwijs en zorg
Eén landelijke instantie moet onderwijs- en zorgbekostiging toekennen, met ruimte om middelen gezamenlijk in te zetten.
Eén plan, één systeem
Onderwijs, zorg en revalidatie moeten kunnen werken met één gezamenlijk ontwikkel- en verantwoordingssysteem.
Duidelijkheid en continuïteit
Geef snel duidelijkheid over het vervolg van de experimenteerregeling en garandeer dat ingezette onderwijstrajecten doorlopen tot 18 jaar.
Meer kennis en bevoegdheid
Vergroot de aandacht voor EMB in hbo-opleidingen en verruim de mogelijkheden voor bevoegde professionals.

Position paper 'Leerrecht voor ieder kind'

Bekijk hier ons volledige position paper

Verkorte versie 'Leerrecht voor ieder kind'

Bekijk hier onze publieksversie

Onze oproep

Wat kunnen we samen doen?

Kinderen met een ernstige meervoudige beperking hebben net zo goed recht op onderwijs en ontwikkeling als ieder ander kind. Dat vraagt om durf, visie en samenhang in beleid. Daarom roepen wij samenwerkingspartners, netwerkpartners, beleidsmakers en de politiek op om zich in te zetten voor:

Rechtstreekse bekostiging van EMB-leerlingen
Betere aansluiting van wet- en regelgeving op de praktijk
Ontschotting tussen onderwijs en zorg

Alleen dan maken we het leerrecht voor ieder kind werkelijkheid.

Wil jij je, net als wij, sterk maken voor onderwijs aan EMB-leerlingen, of wil je het gesprek met ons aangaan? Neem dan contact met ons op via [email protected].

Samen staan we Buitengewoon sterk!

We doen het voor kinderen als Matteo

Onze lobby

Bekijk hier het filmpje van Matteo Te gast bij NPO 1 radioprogramma De Rode draad Artikel magazine NJI - visie Peter van de Laar Artikel magazine NJI - interview Irene Vatta-Cergnul Ervaringsverhaal - ouders van Félice (leerling Heikei) Presentatie Oplossingenlab

Leerrecht voor ieder kind