OP3. Pedagogisch-didactisch handelen VSO

Didactisch handelen
Op VSO Ulingshof bieden we onderwijs aan leerlingen met ondersteuningsvragen, die iets extra’s vragen van het personeel dat met ze werkt. De leerkracht vervult een centrale en cruciale rol in de ontwikkeling en begeleiding van de leerlingen. Hij overziet het leerproces; vanuit het OPP maakt hij de koppeling naar de leerlijnen en stelt hij vast welke kennis en vaardigheden cruciaal zijn om aan te bieden.  

We hebben gekozen om ons onderwijs aan te bieden volgens het EDI – model. 

EDI staat voor Expliciete Directe Instructie. EDI is een zeer effectieve vorm om leerlingen beter en dieper te laten leren. Het brengt alle leerlingen stapsgewijs naar beheersing van de leerdoelen en laat hen zo succes ervaren: “Ik kan het!”  

De leerkracht geeft instructie en controleert door het stellen van vragen voortdurend of alle leerlingen het begrijpen.  

Alle leerlingen worden actief betrokken wat verhogend werkt voor de motivatie, de betrokkenheid en de leeropbrengsten van de leerlingen. Er wordt rekening gehouden met de ondersteuningsbehoefte van de individuele leerling. 

Gedurende het schooljaar voeren de IB-ers, teamleider en directeur observaties uit bij de leerkrachten om mbv een kijkwijzer te monitoren in welke mate het EDI-model toegepast wordt. Aan de hand van deze evaluaties wordt bekeken of verdere scholing over EDI nodig is.  

Pedagogisch handelen
Op VSO Ulingshof zien wij kinderen als opgroeiende mensen die leren om hun mogelijkheden en talenten zo maximaal mogelijk in te zetten, ondanks hun beperkingen. Wij willen hen leren om te gaan met hun beperkingen, zodat ze hun kracht en mogelijkheden optimaal kunnen benutten. Om deze pedagogische opdracht te kunnen realiseren binnen ons onderwijs, vraagt dit een heldere visie rondom pedagogisch handelen die wij vormgeven in een passende basishouding, aanpak en interventies.  

Als school willen we er zorg voor dragen dat leerlingen en medewerkers op een respectvolle manier met elkaar en anderen omgaan, zodat er een veilige leer- en werksituatie is. Het pedagogisch handelen van leraren is hierbij van groot belang, en ook de (ortho) pedagogisch afstemming op gedrag van leerlingen. Hierdoor wordt een veilig pedagogisch schoolklimaat gecreëerd. Daarnaast geldt dat de school ook moet zorgen dat voor leerlingen niet alleen in didactisch en cognitief opzicht een eindniveau bepaald en behaald dient te worden, maar ook in sociaal-emotioneel opzicht.  

De kernwaarden van waaruit wij op VSO Ulingshof ons pedagogisch klimaat vormgeven zijn veiligheid, vertrouwen, eigen kracht en respect.  

Om onze kernwaarden te vertalen naar een passend schoolklimaat en passend pedagogisch handelen maken we gebruik van twee theorieën die onzes inziens hier naadloos op aansluiten. We willen binnen ons pedagogisch schoolklimaat rekening houden met de psychologische basisbehoeften van kinderen, zoals omschreven door Stevens (2002, 2004). Stevens beschrijft dat kinderen relatie, autonomie en competentie nodig hebben nodig om tot leren te komen. Om aan deze basisbehoeften tegemoet te komen en nadrukkelijk te stimuleren, is het van belang een veilig pedagogisch schoolklimaat te creëren. Stevens beschrijft dat een goed schoolklimaat bestaat uit een goede match tussen de primaire ontwikkelingsbehoeften en de invulling daarvan door de omgeving.  

Op VSO Ulingshof geven we hier invulling aan door elementen van Positive Behavior Support (PBS) te gebruiken. Het doel van PBS is om een omgeving te scheppen met een positief pedagogisch klimaat om het leren te bevorderen en gedragsproblemen te voorkomen. Hierin passen de basisbehoeften van Stevens, die de kinderen nodig hebben om tot leren te komen. Binnen PBS wordt een piramide gebruikt om drie niveaus die betrekking hebben op de preventie en aanpak van gedragsproblemen binnen het onderwijs en de zorg weer te geven.                             

Het onderste (groene) deel van de piramide geeft aan wat er schoolbreed ingezet wordt om een positief schoolklimaat te creëren. Het middelste (gele) deel van de piramide geeft aan wat er selectief, voor leerlingen die net wat meer zorg en aandacht nodig hebben dan de gemiddelde leerling, ingezet wordt. De top van de piramide (rood) heeft betrekking op individuele, geïndiceerde zorg aan specifieke leerlingen.

Voor verdere info over het pedagogisch-didactisch handelen verwijzen we naar het kwaliteitshandboek algemeen (1.8.3 Mijn Schoolteam, pedagogisch-didactisch handelen en hoofdstuk 2).